Kolon
Kalıbı

Kolon kalıbı, betonarme kolonun proje kesitini ve düşeyliğini döküm boyunca koruyan çelik kalıp sistemidir. Dairesel kolonlarda kalıp, birbirine cıvatalanan yarım kabuklardan oluşur. Kabuğun dışındaki nervürler taze beton basıncını taşır; birleşim flanşları ise iki parçanın aynı eksende kapanmasını sağlar. Kare, dikdörtgen veya özel geometriler de aynı mantıkla, ölçüye göre panel ve köşe detayıyla çözülür.

Kalıp atölyede üretilir, sahada kurulur ve beton gerekli dayanıma ulaşınca sökülür. Aynı kalıp bir üst kota veya bir sonraki kolona tekrar kurulabildiği için yüksek ve tekrarlı kolon işlerinde sök-tak düzeni baştan planlanır. Amaç yalnızca betona şekil vermek değil, yüzey, çap ve düşeyliği her dökümde aynı tutmaktır.

Dairesel Kolon Kalıbında Yarım Kabuk

Dairesel kolon kalıbında iki yarım kabuk birleşerek tam daireyi oluşturur. Çap, döküm yüksekliği ve beton basıncı kabuk sacını, nervür aralığını ve cıvata sırasını belirler. Flanşlar tam kapanmazsa kolon dairesi bozulur ve yüzeyde iz kalır. Bu yüzden birleşim, kelepçe ve destek elemanları imalattan önce çizilir; sahada sıkma sırası bu çizime göre yürür.

Yüksek kolonlarda kalıp tek parça boyunda olmayabilir. Kademeli dökümde alt kabuk sökülür, üst kota alınır ve aynı sistemle devam edilir. Bu çevrim, tırmanır kalıp veya klasik iskele düzeniyle çakışmayacak şekilde kurulur. Donatı, gömülü plaka ve filizler dökümden önce yerinde olmalıdır; kalıp kapandıktan sonra eksik ankraj için kabuğu açmak hem süreyi hem geometriyi bozar.

Rayf Teknik kolon kalıbını sabit bir katalog ölçüsü olarak değil, projenin çapına ve yüksekliğine göre geliştirilen bir imalat olarak ele alır. Taksim kolon kalıbı görselleri bu üretimin atölye ve sevkiyat halini gösterir: boyanmış çelik kabuklar, nervürler ve flanşlı birleşimler. Aynı kalıp, sonraki işte çap uygunsa yeniden kullanılır; çap değişirse kabuk yenilenir, taşıyıcı ve uygun bağlantı elemanları korunabilir.

Kurulumda eksen ve düşeylik ilk dökümden önce alınır. Beton yerleşirken vibrasyon kabuğu yerinden oynatmamalı, kıvam da nervür hesabındaki basıncı aşmamalıdır. Söküm, yüzeyin kendi formunu koruyacağı dayanımdan önce yapılmaz. Erken sökümde daire bozulur; geç sökümde ise kalıp betona yapışır ve yüzey zedelenir.

Satın alma veya saha uygulamasında süpervizör desteği ilk kurulum ve ilk döküm için açılabilir. Teslimde çap, birleşim ve kullanım notu bırakılır. Böylece kolon kalıbı tek seferlik bir sac işi değil, tekrar kurulan ve ölçü kaydı tutulan bir üretim aracı olarak kalır.